Meena Keshwar ile i?gal �lkesinde �illegal� kad?nl?k

By Ana Sayfa

HABER MERKEZ? � Sosyalist, devrimci, ?air Meena Keshwar Kamal, �Egemenlerin oyun tahtas?� diye tarif etti?i i?galler �lkesi Afganistan�da do?du. �zg�rl�k d�?�n� ad?m ad?m �rd�?� kad?n m�cadelesinde somutla?t?rd? ve co?rafyas?n?n en geni? tabanl? �illegal� kad?n �rg�t� Afganistan Devrimci Kad?nlar Birli?ini (RAWA) kurdu. Eril sistemin �� farkl? versiyonu taraf?ndan hedef yap?l?p katledildi?inde mezar yeri dahi bulunamad?. Meena�dan geriye isyan ve umut y�kl� ?iirler ile 40 y?ll?k kad?n m�cadelesinin ad? RAWA kald?.

Afganistan denilince g�n�m�z d�nyas?nda ak?llara oryantalist bir merakla �burka arkas?nda kalan� gizlemli kad?n hayatlar? gelir. Oysa bu gizemin arkas?nda direnmek ve var olman?n koca bir �illegal� tarihi yat?yor. �?llegal� derken mecazi bir anlat?mdan bahsetmiyorum. Bu tarihin kilometre ta?lar?n? ilk d�?eyenlerden Meena Keshwar Kamal�?n kurdu?u Afganistan Devrimci Kad?n Birli?i (RAWA) yer alt?nda �rg�tledi?i kad?nlar i�in 40 y?ld?r m�cadele ediyor.

??gal ve k�kten dincilik aras?na s?k??m?? �lke

Sava?lar ve i?gallerle yaz?lm?? bir �lke kaderinin ad?d?r Afganistan. Araplar, Mo?ollar, ?ngilizler, Sovyetler Birli?i ve son olarak Amerika�n?n i?gal alan? olan �lke, 1990�lardan itibaren i?gal g��lerinin besledi?i k�ktendinci gruplar?n y�netimine mahkum edilmeye �al???ld?. 1960�lar?n ��zg�rl�k r�zgar?�n?n etkiledi?i �lkelerden olan Afganistan�da kapitalizm kar??t? �rg�tlenmeler geli?meye ba?lad?. Meena, �zg�rl�k r�zgar?n?n yo?un ya?and??? y?llarda do?du ve bu d�nemde y�r�yece?i yolu belirledi.

�Egemenlerin oyun tahtas?��

Meena 27 ?ubat 1957�da ba?kent Kabil�de d�nyaya geldi. Kabil �niversitesinde e?itim g�rd�?� y?llarda sol ve feminizmle tan??t?. Meena, bir s�re sonra sosyalist-feminist bir militan olarak �niversiteden ayr?ld?. O �lkesinin egemen devletlerin �zerinde kap??t??? bir oyun tahtas? olmas?n? istemiyordu ve ayn? ?ekilde kad?nlar?n ataerkil kurallar i�erisinde s�m�r�lmesine itiraz ediyordu.

RAWA�n?n kurulu?u

Okuldan ayr?ld?ktan sonra �zellikle kad?nlar aras?nda yoksulluk, emek ve beden s�m�r�s�ne kar?? �al??malar y�r�ten Meena, bir grup arkada?? ile birlikte 1977 y?l?nda RAWA�y? kurdu. Birli?in amac? �Yoksun, yoksul ve susturulmu? kad?nlara ses vermek� olarak anlat?l?yordu. K?sa s�rede co?rafyan?n en etkili kad?n �rg�tlerinden birine d�n�?en RAWA kad?nlara y�nelik �al??malar?n?n yan?nda, �lkenin genel gidi?at?na ili?kinde etkili ve radikal eylemler yap?yordu. Meena ve kad?n devrim m�cadelesinin militan? olan k?z karde?leri, �ocuklar? i�in e?itim okullar? a�t?, annesi ya da babas?n? kaybetmi? �ocuklar i�in 9 yetimhane kurdu ve gezici sa?l?k �niteleriyle g�n�ll� kad?n t?p �?rencileriyle k�ylerde sa?l?k taramas? yapmaya ba?lad?.

El yazmas? dergi: Kad?n Mesaj?

1979 y?l?nda Afganistan�?n Sovyetler Birli?i taraf?ndan i?gal edilmesinin ard?ndan kurulan kukla rejime kar?? �ba??ms?zl?k� m�cadelesi veren Meena, �niversitelerde boykot �rg�tlenmelerine kat?ld?. ??galin sona ermesi i�in sokaklarda yap?lan eylemlerin �rg�tleyicisiydi. �al??malar? mevcut h�k�meti rahats?z etti?i i�in bir s�re sonra �kara liste�ye al?nan Meena, illegal bir ?ekilde, ayn? zamanda �lkenin ilk kad?n dergilerinden olan �Kad?n Mesaj?�n? (Peyam�a Zan) yay?nlamaya ba?lad?. Dergide kad?nlara dair t�m sorunlara de?inen Meena ve k?z karde?leri ayn? zamanda �ba??ms?zl?k� yaz?lar? da yaz?yordu. Etkili muhalefet ile g�ze batan ve bu nedenle matbaa bulamayan RAWA�n?n militanlar? bir s�re sonra elle yazd?klar? dergileri gece yar?s? ev ev gezerek kap? alt?ndan at?yordu.

�Ba??ms?z �lkede kad?n erkek e?it�

Meena�n?n dedi?i gibi �Egemen �lkelerin oyun tahtas?� olan Afganistan�da RAWA y�r�tt�?� �al??malarla, sadece i?galciler ve kukla h�k�metin de?il ayn? zamanda Amerika�n?n beslemeye ba?lad??? k�ktendinci gruplar?nda hedefi olmu?tu. Meena dahil t�m �yeleri illegal �al???yor, takma isimler kullan?yor ve s?k s?k �l�m tehditleri al?yordu. Bu y?llarda Kad?n Mesaj? dergisine yazd??? bir yaz?da Meena �Amac?n?z ne, kimden yanas?n?z?� diye soranlara cevaben yazd??? yaz?n?n sonu ?�yle bitiyordu: ��??galin sona erdi?i, ba??ms?z, halk?m?n karar verece?i, kad?n ve erkeklerin e?it oldu?u �zg�r sosyalist bir �lke hayalimiz var�

D�?manlar Meena�ya kar?? birle?ti

�??gal� kelimesi Ruslar?, �ba??ms?zl?k� Amerikal?lar?, �Kad?n erkek e?it olmal?� ifadesi ise k�kten dincileri rahats?z ediyordu. 1981 y?l?nda Meena, Fransa taraf?ndan Frans?z Sosyalist Partisi�nin kongresine davet edildi?inde bir diplomatik krize neden oldu. Burada yapt??? konu?ma salondakiler taraf?ndan ayakta alk??land? ve Sovyet davetliler salonu terk etti. Rus gizli servisi KGB�nin takibe ald??? Meena, �lkesine d�nd�?�nde art?k tamamen yeralt?na �ekilmek zorunda kald?.

Beden s�m�r�s�ne kar?? m�cadele

Meena dahil RAWA�n?n t�m �yeleri, yer alt? �rg�tlenmesine a??rl?k verdi. Bir yandan Kad?n Mesaj?�nda yazd?klar? yaz?larla kad?nlara ula?an �rg�t �yeleri, mahallelerde ve fabrikalarda kad?nlarla toplant? ve e?itimler yapmaya devam ediyordu. Kad?n bedeni s�m�r�s�ne, aile i�i ?iddete kar?? �rg�tleme �al??malar? y�r�t�l�yor, ayn? zamanda kad?nlar aras? dayan??may? g��lendirmek i�in ekonomik durumu iyi olan kad?nlar?n deste?i ile yoksul kad?nlarla dayan??ma g�steriliyordu.

�Meena bana daha iyi bir ya?am hakk?na sahip oldu?umu �?retti��

RAWA�n?n bir�ok �yesi bu d�nemde �� koldan k?skaca al?nd? ve faili me�hul cinayetlerle katledildi. Bir�ok kad?n militan tutukland? ve �zg�rl�?�nden yoksun b?rak?ld?. Birli?in yeralt? okulunda e?itim g�ren bir kad?n �?renci Meena hakk?nda bir yaz? kaleme alan gazeteci Jane Tomlinson�a verdi?i r�portajda ?unlar? s�ylemi?ti: �Meena bana sadece e?itim vermedi, o bana daha iyi bir ya?am hakk?na sahip oldu?umu �?retti.�

Faili belli cinayet

Meena, 4 ?ubat 1987 y?l?nda kimilerine g�re KGB kimilerine g�re Afgan gizli servisi JAD kimilerine g�re ise k�kten dincilerin lideri Gulbeddin Hikmetyar�?n ajanlar? taraf?ndan katledildi. RAWA�daki k?z karde?leri bir ay boyunca ondan haber alamad?, daha sonra Meena�y? �ld�ren teti?i �eken ki?ilerden biri �O�nu biz �ld�rd�k� diye itirafta bulundu ancak teti?i kimin ad?na �ekti?ini a�?klamad?.Meena�n?n miras?: RAWA�n?n 40�?nc? y?l?

Afganistan�?n tart??mas?z en �nemli kad?n �nc�lerinden olan Meena�n?n mezar?n?n nerede oldu?u hala bilinmiyor ama �lkesinin t�m kad?nlar? Meena�n?n onlar i�in a�t??? yolun anlam?n? �ok iyi biliyor ve unutmuyor. Meena�n?n katledilmesinden iki y?l sonra Ruslar Afganistan�dan �ekildi, ancak �lkesi yine �ba??ms?z� olamad?. Yerine Amerika�n?n destekledi?i k�kten dincilerin lideri Gulbeddin Hikmetyar devlet ba?kan? oldu.

O�nun dedi?i gibi �Egemenlerin oyun tahtas?� olan �lkede k�kten dinci Taliban�n?n 1992 y?l?nda iktidara gelmesiyle �burka�ya sokulan direni?le kazand??? t�m haklar? elinden al?nan kad?nlar, i?gal, sava? ve erkek iktidar?n?n boyunduru?una kar?? Meena�n?n izinde 40�?nc? y?l?nda RAWA ile yoluna devam ediyor.

Ferhunde�yi hat?rlamak

Haf?zalarda hala tazedir; Mart 2015�te Meena�n?n cesur k?z karde?lerinden Ferhunde bir t�rbede muska satan �din t�ccar?� ile tart??t??? i�in �Kuran yakt???� yalan? ile Kabil�de lin� edilerek katledildi. �rg�tlenmi? erkek kini ve k�t�l�?� bununla da yetinmeyerek, cenazesini yerlerde s�r�kledi ve yakt?. Cenazesini erkeklerin elinden alan kad?nlar, tabutunu ta??d? ve topra?a verdikten sonra sokaklara �?karak protesto g�sterileri yapt?.

�Direnen kad?n onlar i�in d�?man��

Meena�ndan Ferhunde�ye kad?n direni?inin Afganistan halini RAWA temsilcisi Heela, Gazete ?�jin�e verdi?i r�portajda ?�yle anlat?yor:

"Meena�dan sonraki iki y?l �ok zor ge�ti. ?nsanlar umutsuzdu ama RAWA �rg�tl�l�?�n� s�rd�rd�. Faaliyetlerini geni?letti, m�lteci kamp?nda kad?nlar? �rg�tledi, evler okullar in?a etti. A?a�lar ekildi, spor faaliyetleri ya?ama ge�irildi, �ocuklar i�in park yap?ld?. �lke d???na seyahatler, toplant?lar d�zenlendi. Dernekler, sivil toplum kurulu?lar? aras?ndan RAWA�n?n destek�ileriyle projeler yapt?k. Ba?ka bir �lkedeydik �ok zordu ama soka?a �?k?p eylemler de yap?ld?. Kad?n?n s�z s�yleme hakk? dahi yokken bir Gulbiddin�in kentinde soka?a �?k?yorduk. Direnen bir kad?n onlar i�in en b�y�k d�?mand?, hala da �yle�"

Dizeleri direni? ?ark?lar?na d�n�?t�

Ayn? zamanda bir ?air olan, ?iirleri �lkesindeki kad?nlar?n dilinde direni? t�rk�s�ne d�n�?en Meena�n?n umut ve isyan dolu �Asla d�nmem� isimli ?iirinin bir b�l�m� ?�yle:

Asla d�nmem
Ben kad?n?m uyand?m
Yanm?? �ocuklar?m?n �zerinde bir f?rt?naya d�n�?t�m
Harap ve yanm?? k�ylerim, d�?mana kar?? kin ve �fkemi ku?and?m
Ben kad?n?m uyand?m
Ben yolumu buldum ve asla d�nmem
Cehaletin kapatt??? t�m kap?lar?m? a�t?m
Kolumdaki alt?n bilezik tutsakl?k zincirimdi kurtuldum
Ben kad?n?m uyand?m
G��ebe ve yal?nayak evsiz �ocuklar?
Yas giysileri i�inde elleri k?nal? gelinleri
Y?k?lm?? �lkemin tutsak �ehresini g�rd�m
Cesaret destanlar? aras?nda yeniden do?dum
Zaferle �zg�rl�?�n nefesini hissettim
Ah yan? ba??ndaki karde?im bile hala beni zay?f g�r�yor
Benim yumru?um binlerce k?zkarde?imle kenetlenmi?
Hep birlikte halk?m?z?n �zg�rl�?� i�in yolumuzu h?zland?rd?k
K�leli?in t�m ac?lar?n? ve prangalar?n? k?rmak i�in
Ah karde?im ben art?k ayn? ben de?ilim
Ben kad?n?m uyand?m
Yolumu buldum ve asla geri d�nmem

Kaynak�a:

http://www.rawa.org/meena.html

http://www.onthisdeity.com/4th-february-1987-%E2%80%93-the-murder-of-meena-keshwar-kamal/